Dyrektywa Omnibus — nowe obowiązki informacyjne w e-commerce od 2023

Czym jest dyrektywa Omnibus

Dyrektywa (UE) 2019/2161 — potocznie „Omnibus" — to pakiet zmian w prawie konsumenckim Unii Europejskiej. W Polsce wdrożono ją ustawą z 9 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o prawach konsumenta i innymi aktami.

Cel: walczyć z fałszywymi obniżkami cen, manipulacją opiniami i nieuczciwymi praktykami w handlu online. Jeśli prowadzisz sklep internetowy, Omnibus dotyczy Cię bezpośrednio.

Obowiązek informacji o najniższej cenie (art. 4a)

To najważniejsza zmiana dla sklepów. Przy każdej obniżce ceny musisz pokazać konsumentowi:

• Najniższą cenę z 30 dni przed obniżką
• Jeśli produkt jest w sprzedaży krócej niż 30 dni — najniższą cenę od wprowadzenia do sprzedaży

Przykład: koszulka kosztuje 199 zł, obniżasz do 149 zł. Musisz wyświetlić: „Najniższa cena z 30 dni przed obniżką: 199 zł".

Wyjątki

• Towary szybko psujące się
• Towary w promocji sezonowej (np. wyprzedaż zimowa odzieży)
• Porównywanie z ceną u innego sprzedawcy (nie dotyczy własnej historii cen)

Fałszywe obniżki — co jest zakazane

Omnibus walczy z praktyką „podwyższam cenę, żeby obniżyć":

• Nie możesz podnieść ceny na tydzień, a potem „obniżyć" i pokazać dużą zniżkę
• Najniższa cena z 30 dni to punkt odniesienia — nie cena z poprzedniego sezonu
• Etykieta „-50%" musi odpowiadać realnej różnicy względem najniższej ceny z 30 dni

UOKiK aktywnie kontroluje te praktyki — pierwsze kary już padły.

Opinie klientów — nowe wymogi

Jeśli wyświetlasz opinie o produktach (własne lub z zewnętrznych serwisów):

• Musisz poinformować, czy opinie pochodzą od klientów, którzy faktycznie kupili produkt
• Musisz opisać sposób weryfikacji opinii
• Zakaz publikowania fałszywych opinii — w tym opinii za opłatą bez ujawnienia tego faktu
• Zakaz manipulacji rankingiem — nie możesz ukrywać negatywnych opinii ani promować pozytywnych bez podstawy

Rankingi i rekomendacje

Jeśli Twój sklep wyświetla rankingi produktów („bestsellery", „polecane"), musisz poinformować konsumenta o:

• Kryteriach rankingu — na jakiej podstawie produkt jest „polecany"
• Płatnych pozycjach — jeśli sprzedawca płaci za wyższą pozycję w rankingu

Dotyczy też porównywarek cen i marketplace'ów.

Personalizacja cen

Omnibus wymaga informowania konsumenta, gdy cena jest personalizowana na podstawie jego zachowań (np. dynamiczne ceny w zależności od historii przeglądania). Konsument musi wiedzieć, że widzi cenę dostosowaną do niego.

Marketplace i sprzedaż przez platformy

Jeśli sprzedajesz na Allegro, Amazon czy innym marketplace — platforma ma własne obowiązki Omnibus, ale Ty jako sprzedawca odpowiadasz za prawidłowość informacji o cenach i obniżkach na swoich aukcjach.

Sankcje za naruszenie Omnibus

• UOKiK — kary do 10% obrotu za stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych
• Roszczenia konsumentów — konsument może dochodzić odszkodowania za wprowadzenie w błąd co do ceny
• Utrata zaufania — fałszywe obniżki szybko wychodzą na jaw w social media

Co zrobić teraz

1. Sprawdź system cenowy — czy pokazuje najniższą cenę z 30 dni

2. Zaktualizuj regulamin — dodaj sekcję o opiniach i rankingach

3. Zweryfikuj moduł opinii — czy weryfikuje zakupy

4. Przeszkol zespół marketingu — zakaz fałszywych obniżek

Zaktualizowany regulamin sklepu z sekcją Omnibus i pozostałe dokumenty e-commerce znajdziesz na gotowyregulamin.pl/gotowe-pisma.